Veertig procent van de Nederlandse priesters die een maatschappelijke functie hebben, is voor afschaffing van het celibaat. Een bijna even grote groep (39 procent) van de ondervraagde priesters vindt dat deze regel van de Rooms Katholieke Kerk, die trouwen en seksuele contacten voor priesters verbiedt, wel gehandhaafd moet blijven. Bijna een kwart (21 procent) staat er neutraal tegenover.
In Nederland zijn ruim achthonderd priesters maatschappelijk actief (parochie, bisdom, ziekenhuis, gevangenis, universiteit). Altijd Wat zond ruim zevenhonderd van hen een enquêteformulier. Hiervan stuurden 135 priesters het formulier, al dan niet anoniem, ingevuld terug.
Aanleiding voor de enquête is het rapport van de commissie Deetman over seksueel misbruik binnen de Rooms Katholieke Kerk, dat eind vorig jaar uitkwam. 99 procent van de ondervraagde priesters vindt dat de Rooms Katholieke Kerk door het seksueel misbruik schade heeft opgelopen. Een kwart van hen is van mening dat de huidige bisschoppen niet op de juiste manier op het seksueel misbruik hebben gereageerd. En meer dan de helft van de ondervraagde priesters (52 procent) merkt dat mensen door het schandaal anders tegen hun ambt aankijken.
Volgens het rapport van de commissie Deetman verhoogt het celibaat het risico op seksueel misbruik. Uit de enquête blijkt dat 22 procent van de priesters die het celibaat willen afschaffen, vindt dat het celibaat seksueel misbruik in de hand werkt.
Vanavond om 21:05 alles over de peiling van Altijd Wat.
De enquête
In Nederland zijn ruim 800 maatschappelijk actieve priesters (parochie, bisdom, ziekenhuis, gevangenis, universiteit), waarvan ruim 700 een uitnodiging hebben gekregen om deel te nemen aan deze peiling. 135 van deze priesters hebben de vragenlijst volledig ingevuld. Zij zijn niet representatief voor alle maatschappelijke priesters in Nederland, maar onze peiling geeft wel een indicatie van de ideeën die leven in deze groep.
Bijna één op de drie ondervraagde priesters vindt dat het celibaat voor betere priesters zorgt
Twee op de vijf ondervraagde priesters vindt dat het celibaat niet gehandhaafd moet blijven, en een even groot aantal van deze priesters vindt dat het vasthouden aan het celibaat ervoor zorgt dat het priesterbestand in de toekomst zal afnemen. Bijna één op de vier ondervraagde priesters vindt het moeilijk om celibatair te leven. Drie op de vier priesters die meegewerkt hebben aan deze peiling vindt niet dat het celibaat seksueel misbruik in de hand werkt.
Priesters die vinden dat het celibaat niet gehandhaafd moet blijven, vinden vaker dat het celibaat misbruik in de hand werkt (22%).
Het celibaat zorgt voor betere priesters
Mee eens: 32%
Mee oneens: 39%
Het celibaat moet gehandhaafd blijven
Mee eens: 39%
Mee oneens: 40%
Het vasthouden aan het celibaat zal er voor zorgen dat het priesterbestand in de toekomst zal afnemen
Mee eens: 40%
Mee oneens: 39%
Ik vind het niet moeilijk om celibatair te leven
Mee eens: 57%
Mee oneens: 24%
Het celibaat werkt seksueel misbruik in de hand
Mee eens: 10%
Mee oneens: 75%
Drie van de vijf ondervraagde priesters heeft er moeite mee als priesters een seksuele relatie onderhouden
Twee van de vijf ondervraagde priesters vindt dat er niet voldoende aandacht geweest is voor het thema seksualiteit in hun opleiding en een nagenoeg even groot aantal vindt niet dat het thema seksualiteit goed bespreekbaar is in zijn directe omgeving.
Ik heb er moeite mee als priesters een seksuele relatie onderhouden
Mee eens: 60%
Mee oneens: 18%
Tijdens mijn opleiding is er voldoende aandacht geweest voor het thema seksualiteit
Mee eens: 39%
Mee oneens: 40%
Het thema seksualiteit is in mijn directe omgeving goed bespreekbaar
Mee eens: 40%
Mee oneens: 39%
Zeven procent van de ondervraagde priesters heeft een seksuele relatie
Hierbij gaat het bij tweederde om een heteroseksuele relatie. Overigens vindt zes procent deze vraag te persoonlijk. 27% van de priesters in deze peiling kent een priester in zijn directe omgeving die een seksuele relatie heeft.
Wanneer gevraagd wordt of men tijdens het priesterambt een seksuele relatie heeft gehad antwoord elf procent van wel en vindt één op de tien ondervraagde priesters deze vraag te persoonlijk. Bij de ondervraagde priesters die een seksuele relatie tijdens hun priesterambt hebben gehad, gaat het in de helft van de gevallen om een homoseksuele relatie.
Nagenoeg alle ondervraagde priesters vinden dat de RK kerk schade heeft opgelopen door het seksueel misbruik
Eén op de vier priesters in deze peiling vindt niet dat de huidige bisschoppen op de juiste manier hebben gereageerd op het seksueel misbruik en vier op de vijf ondervraagde priesters vindt het logisch dat slachtoffers door de RK kerk worden gecompenseerd. Iets meer dan de helft van deze priesters zegt te merken dat mensen anders tegen hun ambt aankijken door de seksuele misstanden en ruim drie op de vier vindt het een goed idee dat toekomstige medewerkers een bewijs van goed gedrag moeten overleggen.
Door het seksueel misbruik heeft de RK kerk schade opgelopen
Mee eens: 99%
Mee oneens: 1%
De huidige bisschoppen hebben op de juiste manier gereageerd op het seksueel misbruik
Mee eens: 45%
Mee oneens: 25%
Het is logisch dat slachtoffers door de RK kerk worden gecompenseerd
Mee eens: 79%
Mee oneens: 6%
Door het seksueel misstanden merk ik dat mensen anders tegen mijn ambt aankijken
Mee eens: 52%
Mee oneens: 23%
Aartsbisschop Eijk verlangt van toekomstige medewerkers van de kerk een bewijs van goed gedrag. Dat is een goed idee.
Mee eens: 76%
Mee oneens: 12%
Het is frappant dat 135 van de 700 meededen met de enquete. Denk niet dat misbruik door alle aandacht verdwijnt of verdwenen is. We zullen in de toekomst er nog tot vervelens mee toe worden geconfronteerd. Het is (of we dit willen of niet) bij sommigen een gegeven in hun persoonlijkheid maar we kunnen, hoe vervelend ook, dit niet aan de buitenkant zien. Het blijft opletten en oppassen geblazen, ook naar de ambtdragers!
Eikenburgertje
Ik heb gezocht in de bijbel, maar nergens kunnen vinden dat Christus het celebaat heeft gewild of ingesteld.Het moet dus door het bestuur van de Kerk zijn ingesteld om wat voor reden ook, maar het is een zeer onnatuurlijke situatie voor een man of vrouw. In deze tijd met nieuwe situaties en andere inzichten zou het bestuur van de Kerk het moeten terugdraaien en het verplicht celebaat voor priesters afschaffen. Dominees in de protestante kerk functioneren ook prima. Het zou een boel ellende voorkomen en de priesters gelukkiger en menswaardiger maken.
John Breuer
Interressant item.
Volledig eens met het standpunt en oordeel van Henk van Breukelen. De jonge priester kersens lijkt mij nog wat te jong en onervaren om daar een afgewogen oordeel over te hebben. Zelf ben ik jaren als gehuwd pastor actief geweest in Zorginstellingen als ziekenhuis en verpleeghuis. Mijn ervaring is dat het gehuwd of ongehuwd zijn van een pastor voor mensen in de loop van jaren minder relevant is geworden.Het gaat om de gekwalificeerde inzet en toeweiding van een pastor.
Vriendelijkegroet,
Cor van der Spek
Ik vond de reportage boeiend. De 3 geïnterviewden en vooral de getrouwde priester zeden goede dingen. Namelijk de structuur in de kerk en de ongezonde manier hoe er tegen sexualiteit wordt aangekeken en hoe krampachtig de rk kerk met sexualiteit in het algmeen mee omgaat in combinatie van verplichte celibaat zorgt dat er misstanden op sexueel gebied plaats vindt. Ik ben praktiserend RK. De kerk draag ik een warm hart toe maar ik ben ook heel kritisch. Juist op het gebied van celibaat,anti-conceptie,de soms sterke nadruk op vroom zijn en sexualiteit binnen en buiten de RK kerk.Ik ben tegen het verplichte celibaat. Een mens is een sexueel wezen. De opkomende gevoelens van sexuele aard dient niet te worden genegegeerd of verdrongen. Het gaat om hoe je op een gezonde, goede manier met sexualiteit dient om te gaan zoals de bijbel dat laat zien. De kerk dient juist de nadruk te leggen op liefde en respect voor de ander wanneer sex een rol speelt. Ze dienen juist excessen te veroordelen,zoals promusciuteit,overspel,groepssex etc. Dat is namelijk veel meer des bijbels. Ook anti-conceptie dient de rk kerk aan de verantwoording van de volwassene over te laten. Ik ben voor gelijke rechten voor homo's en er meer compassie voor hen (ook van pedofielen), maar ben tegen het homohuwelijk. De kerk dient vel van leer te gaan wanneer er geweld tegen homo's en zo ie zo tegen de mens wordt aangericht. Vind dat de rk kerk minder de nadruk op het vrome dient te leggen, want Jezus zei niet, "wees heel vroom" maar enkel, "volg mij".Ik kom graag in de kerk waar de priester de bijbel op een psychologische,overdrachtelijke en zinnebeeldende manier predikt. De nadruk moet komente liggen op waar sta je zelf in de relatie met God en je medemens. Want samen met devotie,symboliek en uit volle borst kunnen meezingen+een vlotte mis is wat ik prettig vind in de mis/dienst.Gelukkig zijn in de 3 parochies waar ik kom op deze manier de missen/diensten ingericht. Zou het mooi vinden als het vaticaan nog verandert in een transperante en vooral bovenstaande de nadruk op zou gaan leggen. M.i. zou dat zelfs groot respect aan vriend en vijand opleveren.
Als slachtoffer van jarenlang seksueel misbruik, op mij gepleegd door een priester-leraar godsdienst, tijdens mijn internaat periode (1962-1966), moet ik zeggen dat ik het volledig eens ben met de analyse van Henk van Breukelen. Het systeem (o.a. het verplichte celibaat) is mede oorzaak geweest van wat er nu allemaal aan de oppervlakte komt. Na jarenlang persoonlijk onderzoek ben ik tot de vaststelling gekomen dat de dader die mij misbruikte - als kind van zijn tijd - zelf een slachtoffer was van een destijds heersende verstikkende ideologie. Als 12-jarige knaap ging hij met een, naar alle waarschijnlijkheid, aangepraatte roeping naar het klein seminarie, totaal onwetend wat de consequenties zouden zijn...Het ware de nadagen van het 'Rijke Roomse Leven'... en dit 'Rijke Roomse Leven' heeft veel slachtoffers gemaakt, niet alleen zij die misbruikt zijn...
Als slachtoffer van jarenlang seksueel misbruik, op mij gepleegd door een priester-leraar godsdienst, tijdens mijn internaat periode (1962-1966), moet ik zeggen dat ik het volledig eens ben met de analyse van Henk van Breukelen. Het systeem (o.a. het verplichte celibaat) is mede oorzaak geweest van wat er nu allemaal aan de oppervlakte komt. Na jarenlang persoonlijk onderzoek ben ik tot de vaststelling gekomen dat de dader die mij misbruikte - als kind van zijn tijd - zelf een slachtoffer was van een destijds heersende verstikkende ideologie. Als 12-jarige knaap ging hij met een, naar alle waarschijnlijkheid, aangepraatte roeping naar het klein seminarie, totaal onwetend wat de consequenties zouden zijn...Het ware de nadagen van het 'Rijke Roomse Leven'... en dit 'Rijke Roomse Leven' heeft veel slachtoffers gemaakt, niet alleen zij die misbruikt zijn...
Het was een mooie en integere reportage. De peiling of niet-representatieve enquête had echter niet de aandacht moeten krijgen die ze nu heeft gekregen. Ik heb daarvoor twee argumenten. 1) ze zegt niets over wat er grosso modo gedacht wordt onder Nederlandse priesters (wat dan ook weer uitgesplitst zou moeten worden naar leeftijd, opleiding, wijdingsjaar, regulier/seculier en bisdom). En 2) ze levert op geen enkele wijze een steekhoudend én met kracht - door een meerderheid - ondersteund argument waar de bisschoppen (toch de kerkelijke verantwoordelijken voor de vorming/opleiding/leefwijze van priesters) een duidelijk signaal in kunnen zien dat hun beleid goed- of afkeurt. De gemijterde heren hebben er dus niets aan, en een eventuele oplossing komt door de peiling geen stap dichterbij. Verwijten over stemmingmakerij zullen daardoor ook helaas uw deel zijn. Sterker de kerkleiders zullen zich gesterkt voelen in hun mening en beleid, want ruim 665 van de ongeveer 800 priesters doen precies wat er van hen verwacht wordt: zij vermijden schade te berokkenen aan het instituut rk kerk, en betrachten "religieuze volgzaamheid van verstand en wil ( ) ten overstaan van een leer die hetzij de Paus hetzij het bisschoppencollege inzake geloof en zeden naar voren brengen ( ) ookal hebben zij niet de bedoeling deze bij definitieve act af te kondigen." (Tekst o.a. terug te vinden in canon 752 van de CIC, het kerkelijk wetboek van 1983, en in de eed van trouw - 'professio fidei' sinds 1989 - die allen dienen af te leggen die een hoger ambt - priester, theoloog enz. - in de rk kerk gaan bekleden.) Art.31 van de 'Instructie over de kerkelijke roeping van de theoloog', uitgevaardigd in 1989 door de Congregatie voor de Geloofsleer olv. J. Ratzinger!, gaat zelfs nog verder. Ze stelt dat het soms moeilijk kan zijn om te aanvaarden dat wat het leergezag van Paus en bisschoppen leert qua geldigheid niet afhankelijk is van aangevoerde argumenten. In voorkomende gevallen wordt daarom een zg. 'intellectueel offer' gevraagd. Ja, "het kan een uitnodiging zijn om in stilte en gebed te lijden, met de zekerheid dat, als de waarheid werkelijk in het geding is, ze zich uiteindelijk noodzakelijkerwijs zal doen gelden." (Zie 'Religie en totalitarisme, beschouwingen bij een onvrijwillig afscheid' door H.D. van Hoogstraten, 1998, pag. 55) M.a.w. men moet wachten tot de H. Geest zich openbaart in het denken en spreken van het leergezag. De sacraliteit van de Paus alsmede 's mans dictatuur is daarmee een feit, zeker in spirituele zin voor zijn 'onderdanen'. Zet dus een groep tot brave volgzaamheid en onderdanigheid opgeleide en gevormde jongens (priesters en of theologen) bij elkaar, en het gros zal zoals bij uw peiling zijn mond houden, of het kerkelijk politiek correcte opdissen. Wat denkt of vindt dus het gros van de Nederlandse priesters? Ik vermoed dat hun hoofden tamelijk leeg zijn, en leeg gehouden worden door de verplichte ‘geestelijke oefeningen’ etc., zodat er ook niets anders uitkomt dan wat hun broodheer voorgehouden heeft. Zij zijn m.i. dus in menig opzicht slechts His Masters Voice, want dát is de ultieme dienstbaarheid waartoe zelfs de Paus hen op Witte Donderdag jl. hen nog heeft opgeroepen in zin preek. (Zie zijn homilie in de Chrismamis op 5 april 2012:"Ware vernieuwing via de radicaliteit van de gehoorzaamheid aan Christus". Te vinden op de site rkdocumenten.nl) We zijn dus de facto als kerk en wereld geen snars verder gekomen met uw reportage en peiling. Misschien was het ook een beetje veel gevraagd om zover te willen kijken als o.g. Toch bedankt, want de reportage was mooi en integer. Bedankt daarvoor!
Ik ben een man en heb een gehele tijd een (sexuele)relatie gehad met een priester. Het moest allemaal stiekem gebeuren waardoor het voor mij op een gegeven moment niet meer op te brengen was. Het priesterschap is voor hem heel belangrijk en wil dit daarom ook niet opgeven. Onze relatie hebben we gestopt, maar we houden nog ontzettend veel van elkaar. Heel veel collega priesters van hem onderhouden ook sexuele contacten/relaties met een andere mannen. Ik denk dat het bisdom hiervan ook wel op de hoogte is, maar haar kop in het zand steekt. Als het celibaat afgeschaft wordt kunnen vele mensen weer echt samen gelukkig worden. Hopelijk een toekomstdroom.
Plaats nieuwe reactie