Preken voor eigen parochie; dat deden we met onze Altijd Wat Wijzer over de Publieke Omroep. Maar zoals altijd kijken we in onze grafische column naar de feiten en cijfers. Wat zeggen de statistieken en komen die overeen met het beeld dat er heerst over een onderwerp?
We vroegen ons af hoe duur de Publieke Omroep eigenlijk is. En omdat men ons ervan zou kunnen verdenken een 'gekleurde' conclusie te trekken, willen we extra goed uitleggen hoe we aan de cijfers komen. Zo kan iedereen zien onze mening zeer zeker niet gebaseerd is op onderbuikgevoelens.
De situatie in Nederland
In de Altijd Wat Wijzer stellen we dat een huishouden 92 euro kwijt is aan de Publieke Omroep. Dat hebben we als volgt berekend: we hebben de jaarlijkse overheidsbijdragen van drie onderdelen bij elkaar opgeteld.
Te weten:
- de bijdrage aan de Nederlandse Publieke Omroep (uit het jaarverslag 2009)
- de bijdrage aan de regionale media-instellingen (Jaarverslag Commissariaat van de Media)
- de bijdrage aan de lokale media-instellingen (Jaarverslag Commissariaat van de Media).
Van dat totaalbedrag hebben we de STER-inkomsten afgetrokken omdat die rechtstreeks terugvloeien naar het ministerie Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.
Dat alles hebben we gedeeld door het aantal huishoudens in Nederland. We hebben bewust voor het aantal huishoudens gekozen en niet voor het aantal Nederlanders, omdat wel bijna ieder huishouden (98,4%) een televisie heeft en niet ieder individu.
En hoeveel betaalt men in de rest van Europa?
Deze financiële cijfers hebben we vergeleken met de cijfers uit het buitenland. Via de European Broadcast Union (EBU) hebben we rapporten ontvangen waar alle bijdragen van de overheid aan de publieke omroepen in Europa worden beschreven.
Van de meeste Europese landen is het bedrag dat een huishouden kwijt is aan de publieke omroep makkelijker te berekenen dan dat in Nederland, omdat in de meeste landen nog kijk- en luistergeld betaald wordt. In Nederland is dat in 2000 afgeschaft. Dat kijk- en luistergeld wordt in de meeste gevallen direct aan de omroepen toegekend.
Feit is dat de gerenommeerde Europese omroepen zoals de BBC of het Deutsche Fernsehen veel meer geld tot hun beschikking hebben door het innen van kijk- en luistergeld bij hun publiek. Zo hebben ze in Groot-Brittannië ruim 4 keer meer budget. En in Duitsland hebben ze zelfs een budget dat 10 keer hoger is dan dat in Nederland. Dat komt omdat ze daar veel meer inwoners hebben dan wij in Nederland.
Geen reclame meer voor slechts 31 euro per jaar
Voordeel van sommige buitenlandse omroepen is dat er geen reclame is. Onze opiniemaker Bas Haring gaf aan dat ook wel in Nederland te zien zitten (fragment). Wij hebben uitgerekend dat het ons per huishouden 31 euro per jaar meer zou kosten als de reclames geschrapt zouden worden. Dan stijgt onze bijdrage aan de Publieke Omroep van 25 cent per dag naar 34 cent per dag.
In de Altijd Wat Wijzer stelden we ook dat 200 miljoen bezuinigen echt gestoord is. We rekenden namelijk uit dat als er 200 miljoen bezuinigd wordt er 22,5% van het budget af gaat. Op de totale Rijksuitgaven wordt er 6,65% bezuinigd.
We begrijpen dat er in deze tijden ook bezuinigd moet worden op de Publieke Omroep. Er moet kritisch gekeken worden naar de uitgaven voor bijvoorbeeld presentatoren, bestuurlijke kosten, amusement en sport. Wij vinden daarom dat 100 miljoen bezuinigen haalbaar en begrijpelijk is. Maar als je 200 miljoen moet bezuinigen betekent dit dat je iets afbreekt wat goed bekeken en gewaardeerd wordt.
Goed om te vermelden: om alles goed te kunnen vergelijken hebben we de cijfers van 2008 gebruikt. De cijfers van dat jaar zijn namelijk zowel van Nederland als het buitenland compleet beschikbaar.

Goed dat jullie uitleggen hoe het betoog in de video is opgebouwd. Het is leuk om te lezen welke research er wordt gedaan om tot een filmpje van twee minuten te komen. Goed om die extra informatie via internet vrij te geven. Het zou zelfs helemaal mooi zijn als jullie ook de Jaarverslagen en andere bronnen als PDF-bestand beschikbaar stelden, of een linkje op deze site plaatsen.
Wat ik wel vreemd vind is de opmerking dat er best 100 miljoen kan worden bezuinigd. Dat is nou net het enige getal dat jullie niet beargumenteren. Volgens jullie eigen uitleg zou een bezuiniging van 6,65% 'eerlijk' zijn. Honderd miljoen ligt rond de twaalf procent (denk ik). Waar komt dat bedrag vandaan?
Beste Anton,
Dank voor je reactie. Bij de NCRV proberen we kritisch naar onszelf te kijken en naar de Publieke Omroep. In een tijd van bezuinigen zien we de noodzaak dat ook Hilversum terug moet. 100 miljoen blijft in verhouding tot de overige bezuinigingen van dit kabinet inderdaad veel.
Daar zit geen verdere doorrekening achter; wij hebben slechts voor een halvering van de 200 miljoen gekozen om aan te geven dat ook wij overtuigd zijn van de noodzaak tot bezuinigingen en dat ook de Publieke Omroep zal moeten bloeden.
De laatste zin in een Altijd Wat Wijzer heeft altijd een opiniërende toon. Zo zou u die opmerking over de 100 miljoen ook moeten bezien. Hopelijk is onze positie zo duidelijker.
Met vriendelijke groet,
Namens de redactie van Altijd Wat,
Rebecca Wolf
Dat de publieke media gepakt wordt door het Kabinet Bruin1 van 'rut en roy' (= schorrie morrie) komt omdat het bedrijfsleven de publieke media niet moet! Des te minder zendtijd bij de publieke omroepen des te minder er over de zwendel van het bedrijfsleven kan worden gepubliceerd. En ook natuurlijk er kan ook minder over de politiek worden gemeld en dat is nou net wat VVD, PVV en CDA willen.
Ik vind het een schandaal zoals de drie 'heren' Rutte, Wilders en Verhagen denken over de vrijheid van meningsuiting want ze zeiden zelf; 'we kunnen de publieke omroepen de vrijheid van meningsuiting niet afpakken maar we kunnen wel hun zendtijd beperken'.